Alcoa hættir við áform um uppbyggingu á Bakka
Þann 17. október 2011 tilkynnti Alcoa á Íslandi hagsmunaaðilum á Norðurlandi að félagið væri hætt áformum um byggingu álvers á Bakka enda ljóst að ekki muni bjóðast nægileg orka á samkeppnishæfu verði til álsversins. Þessi niðurstaða kemur í kjölfar rúmlega sex ára undirbúningsvinnu við verkefnið, en af hálfu Alcoa hefur legið fyrir frá upphafi að ekki yrði ráðist í svo umfangsmikla fjárfestingu, sem álver er, nema tryggt væri að næg orka fengist til álversins á viðunandi verði til framtíðar. (Sjá fréttatilkynningu hér).
Hér fyrir neðan eru rakin helstu atriðin í sögu þessa verkefnis, sem spannar um 6 ár og á þessu tímabili hefur Alcoa veitt tæpum milljarði króna í verkefnið.
Sagan hófst með bréfi sem Alcoa sendi iðnaðarráðherra, Valgerði Sverrisdóttur, þann 17. maí 2005. Í því lýsti fyrirtækið áhuga sínum á að kanna möguleika á uppbyggingu áliðnaðar á Norðurlandi. Sama dag kynnti iðnaðarráðherra bréfið fyrir ríkisstjórn Íslands sem fól Fjárfestingarstofu að halda utan um framhald málsins.
Þann 20. júní 2005 undirrituðu fulltrúar Fjárfestingarstofu, Alcoa, sveitarfélaganna Skagafjarðar, Húsavíkurbæjar og Akureyrarkaupstaðar ásamt fulltrúum Atvinnuþróunarfélags Eyjafjarðar og Atvinnuþróunarfélags Þingeyinga samkomulag um staðarvalsrannsóknir á Norðurlandi.
Þann 1. mars 2006 gerðu ríkisstjórn Íslands og Alcoa samning um að hefja ítarlega könnun á hagkvæmni álvers á Bakka við Húsavík, sem hafði verið valinn ákjósanlegasti staðurinn. Valgerður Sverrisdóttir, iðnaðarráðherra undirritaði samninginn f.h. ríkisstjórnarinnar.
Alcoa og Landsvirkjun undirrituðu viljayfirlýsingu um rafmagn fyrir hugsanlegt álver á Bakka þann 16. maí 2006.
Þann 17. maí 2006 undirrituðu ríkisstjórnin, Húsavíkurbær og Alcoa viljayfirlýsingu um áframhaldandi rannsóknir vegna álvers á Bakka. Hagkvæmnirannsóknin skiptist í þrjá áfanga en þeim lýkur hverjum um sig í október 2006. mars 2007 og júní 2008.
Í júní 2006 réði Alcoa Kristján Þ. Halldórsson sem verkefnisstjóra samfélagsmála á Norðurlandi.
Alcoa og Landsnet undirrituðu viljayfirlýsingu um athuganir og undirbúning vegna raforkuflutnings fyrir hugsanlegt álver á Bakka þann 16. október 2006.
Þann 21. nóvember 2006 voru kynntar niðurstöður fyrsta áfanga hagkvæmniathugunar vegna álvers á Bakka á fjölmennum fundum á Akureyri og Húsavík.
Í sama mánuði opnaði Alcoa upplýsingamiðstöð á Húsavík.
Þann 18. apríl 2007 ákváðu aðilar að viljayfirlýsingu vegna álvers á Bakka, Alcoa, Norðurþing og iðnaðarráðuneytið, að halda áfram hagkvæmniathugun og hefja vinnu við þriðja áfanga hagkvæmnikönnunar verkefnisins í samstarfi við Landsvirkjun og Landsnet.
Norðurþing stóð fyrir borgarafundi um álver á Bakka á Fosshóteli, Húsavík, þann 3. apríl 2008. Hátt í 500 manns sóttu fundinn og hlýddu á erindi fyrirlesara frá Norðurþingi, Atvinnuþróunarfélagi Þingeyinga, Landsneti, Landsvirkjun, HRV og Alcoa um undirbúning og stöðu mála varðandi álver á Bakka.
Í júní 2008 var samið um framlengingu viljayfirlýsingar Ríkisstjórnar, Norðurþings og Alcoa, og framlengingu viljayfirlýsingar Landsnets og Alcoa. Jafnframt var ný viljayfirlýsing milli Alcoa og Landsvirkjunar undirrituð, en skv. henni var kveðið á um skiptingu kostnaðar á milli Alcoa annars vegar og Landsvirkjunar og Þeistareykja ehf hins vegar. Alcoa greiddi skv. viljayfirlýsingunni um 300 milljónir króna til Landsvirkjunar vegna rannsóknarborana á árinu 2008.
Hinn 13. júní 2008 hófst ferli vegna mats á umhverfisáhrifum þegar Alcoa kynnti drög að tillögu að matsáætlun fyrir álver á Bakka við Húsavík. Þann 18. júlí kynnti fyrirtækið síðan endurskoðuð drög að tillögu að matsáætlun vegna álvers á Bakka við Húsavík með framleiðslugetu upp á 250.000 til 346.000 tonn á ári.
Samkvæmt úrskurði umhverfisráðherra frá 31. júlí 2008 skyldu framkvæmdir vegna Bakka háðar sameiginlegu mati á umhverfisáhrifum, í samræmi við 2. mgr. 5. greinar í lögum um mat á umhverfisáhrifum nr. 106/2000. Alcoa, Þeistareykir ehf., Landsvirkjun og Landsnet hf. skyldu því standa að sameiginlegu mati á umhverfisáhrifum álvers á Bakka við Húsavík, Þeistareykjavirkjunar, Kröfluvirkjunar II og háspennulína frá Kröflu og Þeistareykjum að Bakka.
Í október 2008 rann út viljayfirlýsing milli Landsvirkjunar og Alcoa, og var ekki endurnýjuð. Hún var ekki endurnýjuð í ljósi hrunsins en einnig vegna þess að ekki náðist samkomulag um skilmála kostnaðarskiptingar. Þrátt fyrir þetta gerðu aðilar með sér óformlegt samkomulag um vilja til áframhaldandi samstarfs um verkefnið. Samkvæmt því var meðal annars unnið áfram að sameiginlegu mati á umhverfisáhrifum og sjálfbærniverkefni.
Í nóvember 2008 kynntu Alcoa og HRV tillögu að matsáætlun vegna álvers á Bakka við Húsavík með framleiðslugetu allt að 346.000 tonn á ári.
Þann 27. nóvember 2008 féllst Skipulagsstofnun á matstillöguna með athugasemdum sem sjá má á vef stofnunarinnar.
Þann 10. febrúar 2009 héldu Alcoa, Landsvirkjun og Landsnet í samráði við fulltrúa Landverndar og sveitarfélaga í Þingeyjarsýslum fyrsta fund í sjálfbærniverkefni, það er samráðsverkefni vegna fyrirhugaðra framkvæmda á Norðausturlandi, hliðstætt sjálfbærniverkefni Alcoa og Landsvirkjunar vegna framkvæmda á Austurlandi.
Í október 2009 rann viljayfirlýsing ríkisstjórnar Íslands, Norðurþings og Alcoa út. Ríkisstjórnin hafnar beiðni Alcoa um framlengingu.
Þann 25. nóvember 2010 birti Skipulagsstofnun álit sitt á mati á umhverfisáhrifum vegna álvers á Bakka með allt að 346 þúsund tonna ársframleiðslu, Kröfluvirkjunar II, Þeistareykjavirkjunar, háspennulína að Bakka og sameiginlegu mati ofangreindra framkvæmda.
Þann 17. október 2011 tilkynnti Alcoa á Íslandi hagsmunaaðilum á Norðurlandi að félagið væri hætt áformum um byggingu álvers á Bakka.
