 |
|
|
|
|
|
Spurt og svarað varðandi umhverfismál – Yfirlit
Hvernig kom það til að Alcoa ákvað að reisa álver á Austurlandi?
Ríkisstjórn Íslands hefur ráðgert að koma upp stóriðju á Austurlandi um nokkurra áratuga skeið. Upphaflega kannaði annað álfyrirtæki hagkvæmni þess að reisa álver við Reyðarfjörð árið 1975 og svo aftur árið 2000, en ákvað að halda að sér höndum þar sem ráðist var í umtalsverðar fjárfestingar annars staðar. Snemma árs 2002 bauð ríkisstjórn Íslands Alcoa að koma til viðræðna. Í júlí 2002 var skrifað undir viljayfirlýsingu á milli ríkisstjórnar Íslands, Landsvirkjunar og Alcoa. Í mars 2003 gaf Umhverfisstofnun út starfsleyfi fyrir álver Alcoa, Fjarðaál. (Lesið nákvæma sögu verkefnisins á http://www.lv.is)
Hver eru tengslin á milli Fjarðaáls og Kárahnjúkavirkjunar?
Bygging Kárahnjúkarvirkjunar er í höndum Landsvirkjunar. Þegar virkjunin verður tilbúin mun álver Alcoa verða fyrsti og helsti kaupandi raforku frá virkjuninni.
Af hverju vill Alcoa reisa álver á Íslandi?
Með því að reisa álver á Íslandi gefst Alcoa kostur á að reiða sig í minna mæli á jarðefnaeldsneyti heldur en ella, en brennsla jarðefnaeldsneytis hefur í för með sér losun gróðurhúsalofttegunda. Á starfsstöðvum Alcoa um allan heim er nú unnið hörðum höndum að því að skipta út notkun jarðefnaeldsneytis fyrir hreina, endurnýjanlega orkugjafa. Með endurnýjanlegri orku gefst Alcoa kostur á að draga úr losun koltvísýrings og þannig leggja lið í baráttunni við gróðurhúsaáhrif. (Skoðið meira á http://www.alcoa.com/global/en/environment/climate_change.asp)
Styðja Íslendingar þessar framkvæmdir?
Bygging álvers Alcoa og Kárahnjúkavirkjun njóta stuðnings meirihluta íslensku þjóðarinnar, auk meirihluta íslenskra þingmanna. Í mars 2003 samþykkti Alþingi lög sem gáfu iðnaðarráðherra heimild til þess að undirrita samninga við Alcoa vegna byggingar Fjarðaáls. Lögin voru samþykkt af miklum meirihluta þingmanna – 41 studdi frumvarpið, 9 lögðust gegn því og einn þingmaður sat hjá. (Skoðið meira á http://www.alcoa.com/iceland/en/news/polls.asp)
Þessi mikli stuðningur er byggður á þeirri vitund að Fjarðaál mun renna styrkum stoðum undir efnahagslíf Íslands. Álverið mun verða sérstaklega mikil búbót fyrir efnahag Austurlands, en á undanförnum árum hefur störfum fækkað á Austurlandi og æ fleiri flutt búferlum þaðan sökum færri atvinnutækifæra í hefðbundnum starfsgreinum á borð við fiskiðnað og landbúnað. Alls munu 450 störf skapast við álverið og um 300 í tengdum iðnaði, þjónustu og verslun.
Þó er rétt að benda á það að nokkrir hópar leggjast gegn framkvæmdunum. (Skoðið meira á http://www.inca.is/)
Ljóst er að bygging álversins og rekstur þess mun verða krefjandi verkefni frá umhverfissjónarmiði og Alcoa gerir allt sem í sínu valdi stendur til þess að takmarka umhverfisáhrif.
Verði óskað eftir því, er Alcoa tilbúið til þess að leggja fram sérfræðikunnáttu sína í umhverfismálum við smíði virkjunarinnar. Alcoa er þekkt um allan heim fyrir uppgræðslu og landgræðslu í Ástralíu, Suður-Ameríku og í Norður-Ameríku. Þá hefur fyrirtækið getið sér gott orð fyrir samstarf sitt við iðnfyrirtæki, yfirvöld, landeigendur og íbúa samfélaganna sem Alcoa starfar í.
Alcoa hefur rætt við fulltrúa flestra þeirra hópa sem eru andsnúnir þessu verkefni. Fyrirtækið mun halda áfram að taka vel í allar þær hugmyndir sem þessir hópar kunna að hafa fram að færa, svo hægt sé að tryggja að verkefnið sé í senn hagkvæmt, umhverfisvænt og hagsmunir samfélaganna sem það hefur áhrif á séu í hávegum hafðir.
Lagðist ekki Skipulagsstofnun upphaflega gegn verkefninu?
Upphaflega lagðist Skipulagsstofnun gegn Kárahnjúkavirkjun vegna umtalsverðra umhverfisáhrifa auk skorts á upplýsingum um einstaka þætti byggingar virkjunarinnar og möguleg umhverfisáhrif vegna þeirra.
Landsvirkjun kærði úrskurð Skipulagsstofnunar, auk Sambands sveitarfélaga á Austurlandi, Fjarðabyggðar, verkalýðsfélaga á Austurlandi og fjölda einstaklinga. Samkvæmt íslenskum lögum er hægt að kæra úrskurði Skipulagsstofnunar til umhverfisráðherra; ef umhverfisráðherra úrskurðar í málinu lýkur því með stjórnsýsluákvörðun.
Svo að hægt væri að taka tillit til ábendinga Skipulagsstofnunar og svo hægt væri að meta framkvæmdina út frá fleiri þáttum, ákvað umhverfisráðuneytið að óska eftir umsögn og mati frá Hafrannsóknastofnun, Náttúrufræðistofnun, Skipulagsstofnun og fleiri innlendum sem erlendum sérfræðingum. Þá lagði Landsvirkjun einnig fram frekari gögn. Eftir nokkurra mánaða rannsóknarvinnu var felldur 150 blaðsíðna úrskurður. Ráðuneytið ákvað að fallast á verkefnið að 20 skilyrðum uppfylltum. Meðal skilyrðanna var að gera þurfti breytingar á virkjuninni til þess að draga úr umhverfisáhrifum hennar. Með úrskurði umhverfisráðherra féll úrskurður Skipulagsstofnunar úr gildi.
Iðnaðarráðherra lagði fram frumvarp á Alþingi sem heimilaði Landsvirkjun að ráðast í byggingu Kárahnjúkavirkjunar. Mikill meirihluti þingmanna samþykkti frumvarpið í mars 2003.
Hvað með störf Alcoa að umhverfisvernd í öðrum löndum?
Alcoa nýtur velvilja í öllum þeim löndum sem það starfar í. Hér á eftir eru vefföng ríkisstjórna, iðnfyrirtækja og grasrótarhreyfinga sem gera mönnum fært að kanna störf Alcoa í Ástralíu, Suður- og Norður-Ameríku.
Tengdar vefsíður
WWF
 Tengd vefsíða
Umhverfisverndaráætlun Sameinuðu þjóðanna
Tengd vefsíða
Umhverfismiðstöð heimsins
Tengd vefsíða
Græn Ástralía
Tengd vefsíða
Landvernd Ástralíu
Tengd vefsíða
Murdoch háskóli
Tengd vefsíða
Ráðuneyti landverndar og stjórnunar
Tengd vefsíða
|
|
|
|
|
|
